Agus é faoi stiúir Choláiste Ollscoile, Bhaile Átha Cliath, déanann Tionscadal Acclimatize a chuid torthaí a cheiliúradh lena chuid comhpháirtithe agus páirtithe leasmhara

Labhair Malcolm Noonan, an tAire Stáit atá freagrach as Oidhreacht agus Athchóiriú Toghchánach, an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta, ag Imeacht Clabhsúir an Tionscadail Acclimatize: Comhpháirtíocht, Cur i gCrích agus Tionchar, leis an Ollamh Orla Feely, Uachtarán Tofa COBÁC agus Leasuachtarán um Thaighde, Nuálaíocht agus Tionchar.

Chuir an fhoireann Acclimatize fáilte roimh chomhpháirtithe agus páirtithe leasmhara / gairmithe ar saineolaithe iad ar cháilíocht uisce ó Éirinn agus ón mBreatain Bheag go COBÁC chun an scéal a scaipeadh agus ceiliúradh a dhéanamh faoi cé chomh maith agus a d’éirigh leis an tionscadal sé bliana seo ar fiú €9.2 milliún é. Bhí Acclimatize faoi stiúir Choláiste Ollscoile Bhaile Átha Cliath, i gcomhar le hOllscoil Aberystwyth, agus é arna pháirtchistiú ag Ciste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa trí bhíthin Chlár na hÉireann-na Breataine Bige 2014-2020.

Dhírigh Acclimatize ar uiscí snámha in dhá thimpeallacht chomhlántacha, timpeallacht mhór uirbeach agus timpeallacht talmhaíochta tuaithe. Ag déanamh ionadaíochta do thimpeallacht mhór uirbeach bhí tionscadal cois uiscí snámha i gCuan Bhaile Átha Cliath (Cnocán na Gainimhe, Tránna Mhuirfean agus Chnocán Doirinne) agus i gContae Bhaile Átha Cliath Thuaidh (Domhnach Bat (Trá Bhaile Carraige) agus Port Reachrann (Trá an tSrutháin) fad is a dhírigh an tionscadal timpeallachta talmhaíochta tuaithe ar uiscí snámha (Cemaes Bay, Inis Món, Traeth y Dolau / An Ché Thuaidh nua, Ceredigion, Traeth Gwyn, Ceredigion and Nolton Haven, Pembrokeshire) sa Bhreatain Bheag.

Dúirt an tOllamh Wim Meijer, Ceann Scoil Eolaíochta Bithmhóilíní agus Bithleighis COBÁC, agus i gceannas ar an tionscadal Acclimatize, “Tá an taighde tar éis bonn daingean a chur faoin méid a thuigtear faoi na tréithe miocróbacha agus hidrinimiciúla atá ag srutháin, ag aibhneacha agus ag uiscí snámha sa láthair staidéir Acclimatize. A bhuí leis an eolas seo beidh ár gcomhpháirtithe tionscadail in ann idirghabhálacha fianaisebhunaithe, spriocdhírithe a dhéanamh chun caighdeán an uisce a fheabhsú sna ceantair seo. Ina theannta sin, agus tuiscint níos fearr anois againn faoi na bealaí ina bhféadfadh athrú aeráide cur isteach ar chaighdeán uisce snámha, beidh ár gcomhpháirtithe tionscadail in ann infheistíochtaí a dhéanamh a sheasfaidh an aimsir i dtaca le feabhas a chur ar chaighdeán an uisce de.

Dúirt an tAire Stáit ar a bhfuil freagracht maidir le hOidhreacht agus Athchóiriú Toghchánach, ag an Roinn Tithíochta, Rialtais Áitiúil agus Oidhreachta, “Tá buntábhacht ag baint le staidéir taighde amhail an tionscadal Acclimatize i dtaca le fianaise láidir eolaíochta a thabhairt d’fhorbairt beartais. Is sárshampla é seo d’institiúidí tríú leibhéal agus de chomhlachtaí chur chun feidhme ag obair as lámha a chéile chun ár dtaitneamhachtaí nádúrtha áille a chosaint. Níl aon amhras orm ach gur éirigh leis an tionscadal seo toisc gur tugadh le chéile an dúrud smaointe, eolais, foghlama ó gach eagraíocht páirteach ann chomh maith leis an taithí a fuair siad ó bheith ag obair

Dúirt an tAire um Athrú Aeráide, Julie James MS, an tAire um Athrú Aeráide, Rialtas na Breataine Bige, “Tá sé tábhachtach don fholláine coirp agus mheabhrach uiscí snámha ar cháilíocht mhaith a bheith ar fáil do dhaoine, gan trácht ar na buanna sláinte, sóisialta agus cultúrtha eile a thugann uiscí snámha do phobail cois cósta, do chuairteoirí agus do gheilleagar na Breataine Bige. A bhuí le Acclimatize, tuigtear níos fearr anois na tionchair a bhíonn ag athrú aeráide i bhfoirm patrúin aimsire athraithe a chuireann titim báistí, teocht agus taoidí as a riocht ar bhealach a chuireann isteach ar cheantair cois chósta. Is sárshampla é de chomharthionscadal idir Éire agus an Bhreatain Bheag a théann i ngleic le saincheist chomh tábhachtach leis an athrú aeráide, rud a bheidh mar chrann taca dár n-uaillmhianta ag dul ar aghaidh”.

Dúirt an tUachtarán Tofa agus Leasuachtarán um Thaighde, Tionchar agus Nuálaíocht, an tOllamh Orla Feely: “Tá ‘Domhan Sláintiúil a Fhorbairt’ mar théama straitéiseach ag COBÁC, téama a aithníonn an tábhacht a bhaineann le One Health mar chur chuige comhtháite a thugann daoine le chéile agus é mar aidhm aige cothromaíocht inbhuanaithe a bhaint amach idir sláinte daoine, ainmhithe, agus éiceachórais fad is atáthar ag iarraidh iad a bharrfheabhsú. Is eiseamláir den chur chuige seo é Acclimatize agus é ag tabhairt léargas ar conas is féidir leas a bhaint as cáilíocht an uisce chun sláinte agus folláine a nascadh le chéile ar bhealach a chuireann feabhas ar fholláine i measc daoine agus speicis ainmhithe eile”.

Dúirt an tOllamh David Kay, ón Ionad Taighde ar Chúrsaí Timpeallachta agus Sláinte, an Roinn Tíreolaíochta agus Domhaneolaíochta, Ollscoil Aberystwyth, agus é i gceannas ar an tionscadal sa Bhreatain Bheag, “Ba dheis é Acclimatize dúinn roinnt de na toimhdí eolaíocha atá i réim maidir le huiscí snámha a thástáil. Ní rabhthas ag súil leis na freagraí a fuarthas, ach bhí siad i gcomhréir le chéile laistigh agus idir na comhpháirtithe Acclimatize in Éirinn agus sa Bhreatain Bheag. Baineadh leas díreach as na ceachtanna seo chun eolas a dhéanamh de dhearadh beartais sa Chomhphobal Eorpach agus san Eagraíocht Dhomhanda Sláinte araon ”.

Dúirt Roy O’Connor, agus é ina chathaoirleach ar Thascfhórsa Uiscí Snámha Chuan Bhaile Átha Cliath, “tá an tionscadal Acclimatize tar éis tionchar fóinteach a bheith aige, ag cur go mór leis an méid a thuigtear faoi líon na n-ábhar faecach a sceitheann isteach in uiscí snámha Chuan Bhaile Átha Cliath agus carb as a dtagann siad. Téann an t-eolas praiticiúil agus na léargais chun tairbhe do bhaill foirne údaráis áitiúil agus iad i mbun cásanna de thruailliú gar don chladach a iniúchadh agus a leigheas. Cuireann sé seo ar a gcumas díriú ar acmhainní ar bhealach ‘a fhaigheann treoir ó thorthaí’, agus is léir cheana féin go bhfuil feabhas ag teacht ar chaighdeán an uisce, go háirithe ag Trá Mhuirfean ”.

Dúirt Claire Coleman, an Ceannasaí Straitéise Comhshaoil ag Uisce Éireann “Ba chabhair iad na hanailísí ón tionscadal Acclimatize d’Uisce Éireann sa mhéid is gur chuir siad lenár dtuiscint ar an mbaint idir bonneagar fuíolluisce agus cáilíocht uisce snámha i gCuan Bhaile Átha Cliath. Is é an rud is mó le teacht as ná gur sainaithníodh na bealaí iomadúla ina gcuirtear ár dtránna faoi bhrú agus an gá atá le cur chuige comhoibríoch, ilghníomhaireachtaí le gur féidir feabhsúcháin i leith caighdeáin uiscí snámha a bhaint amach”.

Dúirt an Cathaoirleach ar Water Health Partnership (an Bhreatain Bheag), Hamish Osborn, “Tá an tionscadal seo ar thús cadhnaíochta i dtaca le tuiscint ghrinn a fháil ar na hathruithe a thagann ar chaighdeán an uisce ag réimse de thránna snámha tábhachtacha. Is díol suntais é, mar shampla, conas a tomhaiseadh go neamhspleách in Éirinn agus sa Bhreatain Bheag pátrúin chomhchosúla ó thaobh inathraitheacht laethúil chaighdeán an uisce snámha de”.

Na comhpháirtithe atá againn in Éirinn ná Comhairle Cathrach Bhaile Átha Cliath, Comhairle Contae Dhún Laoghaire-Ráth an Dúin, An Chomhpháirtíocht Bithsféir Chuan Bhaile Átha Cliath, An Ghníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil, Comhairle Contae Fhine Gall, Uisce Éireann, agus Uiscebhealaí Éireann. Sa Bhreatain Bheag, d’oibrigh an fhoireann i gcomhar le Water Health Partnership (Breatain Bheag) ina bhfuil ionadaithe ó Dŵr Cymru Welsh Water, Natural Resources Wales, údaráis áitiúla na Breataine Bige, Rialtas na Breataine Bige agus eagraíochtaí neamhrialtasacha ábhartha.

 Léigh an clár anseo



X

This project has been part funded by the ERDF though the Ireland Wales Programme 2014 -2020.
www.irelandwales.eu

This site is registered on wpml.org as a development site.